Ο Καραβοκύρης Τζώρτζης Σαλβάνος (16ος αιώνας)

ΟOLYMPUS DIGITAL CAMERA Τζώρτζης Σαλβάνος[1] ήταν μεταξύ των επτανησίων καραβοκύρηδων του βενετσιάνικου εμπορικού στόλου, όπου τον συναντάμε για πρώτη φορά το 1559, ως πλοίαρχο βενετσιάνικης Νάβας (τρικάταρτο ιστιοφόρο που ανήκε στη κατηγορία των μεγαλύτερων εμπορικών πλοίων, γεγονός που επιβεβαιώνεται  και στο αναφερόμενο πιο πάνω βιβλίο του Γεωργίου Α. Αθανάσενα, «1537 – η Πολιορκία της Κέρκυρας από το Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή»[2], όπου στη σελίδα 51 γίνεται λόγος για δύο νάβες με πλήρωμα χίλιους άνδρες(!) η καθεμία…).

Τρία χρόνια πριν την Ναυμαχία της Ναυπάκτου, τον Αύγουστο του 1568, σύμφωνα με το ημερολόγιο του λιμανιού του Λονδίνου[3], ο Τζώρτζης Σαλβάνος είχε καταπλεύσει εκεί με το πλοίο του Νave «Ronaldo» με ναυλωτές τους εμπόρους Antony Donato, Innocento Locatelli, Jacob Spinola, Michel Gibly, Baptist de John, George Barbarigo, Mark Dingley και William Coper.

Στο πλοίο αυτό αναφέρεται και η κυρία Κρίστα Παναγιωτοπούλου στο βιβλίο της «Έλληνες ναυτικοί και πλοιοκτήτες[4]».

Εκ των όσων έως σήμερα είναι γνωστά, και μάλιστα σε πανεπιστημιακό επίπεδο, από το Γιβραλτάρ είχε περάσει στον Ατλαντικό και είχε ταξιδέψει έως την Αγγλία, μόνον ένας κερκυραίος καραβοκύρης, ο Ματθαίος Βέργης που είχε πάει στο Southampton και επιστρέφοντας για την Βενετία με το πλοίο του «Vergi o Santa Maria del Cassopo» (Βέργης–Παναγία η Κασσωπήτρα) φορτωμένο με διάφορα εμπορεύματα, στις 29 Δεκεμβρίου 1569 τον αιχμαλώτισαν  Ουγενότοι πειρατές και τον οδήγησαν στο λιμάνι της La Rochelle της Γαλλίας. Αφέθηκε αργότερα ελεύθερος με παρέμβαση της Βασίλισσας Ελισάβετ…

Όμως το ότι από το Γιβραλτάρ ενάμισι χρόνο πριν είχε περάσει με το πλοίο του ο Τζώρτζης Σαλβάνος φθάνοντας στο Λονδίνο, είναι κάτι που πρώτη αποκάλυψε η παρούσα έρευνα.

Επίσης στο βιβλίο της κυρίας Κρίστας Παναγιωτοπούλου αναφέρεται και ότι ο Τζώρτζης Σαλβάνος το 1574 ήταν πλοίαρχος στη νάβα Nana.

Δεκατρία χρόνια μετά η Nana ενεπλάκη κοντά στο Ταίναρο (συγγραφέας) με τουρκικά πλοία: «To Καλοκαίρι του 1587 οι γαλιόττες[5] του Χασάν Αγά[6], που ήταν επανδρωμένες με 200 άνδρες η κάθε  μία και αντί για τρεις ή τέσσερις άνδρες σε κάθε κουπί είχαν έξι, κοντά στο Ταίναρο επιτέθηκαν στη  νάβα Nana και στη σαετία[7] Vidala. Η πρώτη διέφυγε[8], η δεύτερη συνελήφθηκε[9]».

Δεν διαπιστώθηκε εάν πλοίαρχος της Nana ήταν ακόμη ο Τζώρτζης Σαλβάνος.

Σύμφωνα με τον νόμο της Γαληνοτάτης εκείνης της εποχής: «Μόνον υπήκοος, ιθαγενής, ή πολιτογραφημένος ηδύνατο να διορισθή  πλοίαρχος ενετικού πλοίου έχων εικοσιτεσσάρων ετών τουλάχιστον ηλικίαν, υπηρετήσας εν θαλάσση επί οκταετίαν αν ιθαγενής, και επί δεκαετίαν τουλάχιστον αν πολιτογραφημένος, φέρων μαρτυρικά χρηστοηθείας και μηδέποτε επί εγκλήματι καταδικασθείς. Καλώς γινώσκων ανάγνωσιν και γραφήν, και μετά εξέτασιν υπό του καθηγητού της ναυτικής και δύο αρχαίων πλοιάρχων, διορισμένων υπό της επί της εμπορίας αρχής δόκιμος μαρτυρούμενος εις την ναυτικήν θεωρίαν, ή την πρακτικήν τουλάχιστον ναυσιπλοϊαν[10]».(Συγραφέας) 

Άρα ο κερκυραίος καπετάνιος Τζώρτζης Σαλβάνος, πρέπει να είχε πάρει την βενετσιάνικη υπηκοότητα και να είχε εγκατασταθεί στη Βενετία. Εκεί, λοιπόν, τις 16. Οκτωβρίου 1569, απόντος του ιδίου, ενταφιάσθηκε η κόρη του Μαρία στο Campo dei Greci, το προαύλιο (νεκροταφείο)[11] της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων, που γενικώς, ελλείψει άλλου νεκροταφείου, εκείνη την εποχή στη Βενετία, ενταφιαζόταν εκεί όλοι οι ορθόδοξοι Έλληνες, Σέρβοι, Ρώσοι κλπ. Επίσης στις 20 Απριλίου 1567 ο καπετάνιος είχε πληρώσει, μάλιστα, τα έξοδα για την κηδεία, στο ίδιο νεκροταφείο, του Costa Buro[12]  από την Άρτα, ενδεχομένως ναυτικού στο πλοίου του.

[1] Νίκος Στ. Βλασσόπουλος «Ιόνιοι Έμποροι και Καραβοκύρηδες στη Μεσόγειο», Σελ. 20, 29 και 30

[2] Γεωργίου Α. Αθανάσαινα, «1537 – Η Πολιορκία της Κέρκυρας από τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή…» εκδ. Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών 2008,

[3] London Port Book 1567-8/NOS 700-799 Aug-Sep 1568 (British History on Line “The Port and Trade of early Elisabethan London – Documents”).

[4] Το Ronaldo ήταν χωρητικότητα 500 Botti (312,5 τόνους):   Κρίστας  Παναγιωτοπούλου, Έλληνες   ναυτικοί και πλοιοκτήτες (1536 – 1576) 1 Botte  = 0,625 τόνοι.

[5] Γεωργίου Α. Αθανάσαινα, 1537 – η Πολιορκία της Κέρκυρας από τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή: Οι γαλιότες ήταν σκάφη κωπήλατα πολύ μικρότερα από τις γαλέρες. Είχαν δυο κανόνια και ένα βοηθητικό τριγωνικό πανί.

[6] Θρυλικός αλγερινός πειρατής, ελληνικής ή βενετσιάνικης καταγωγής.

[7] Μπρατσέρα: (Μπαμπινιώτης) Ιστιοφόρο πλοίο με τρία ιστία, μικρό εκτόπισμα, καμπύλη ή μυτερή πρύμνη, θεωρείται από τα ευσταθέστερα σκάφη.

[8] Στην ιταλική ιστοσελίδα «Corsari del Mediterraneo» αναφέρεται ότι  τα  κανόνια και ο άνεμος βοήθησαν τη Nana  να απομακρυνθεί (L’artiglieria ed il vento favorevole permettono alla prima di allontanarsi; la seconda viene catturata).

[9] Αλεξάνδρας Κραντονέλλη, Ιστορία της Πειρατείας στους μέσους χρόνους της Τουρκοκρατίας  (1538 – 1699).

[10] Δανιήλ Μανίν, Περί της Αστικής, Εμπορικής και Ποινικής των Ενετών Νομοθεσίας, Σελ. 83.

[11] Ευτυχίας Λιάτα, Μνείες Θανάτων ελλήνων της Βενετίας (1536 – 1576) Θησαυρίσματα, τόμος 11.

[12] Ευτυχίας Λιάτα, Μνείες Θανάτων ελλήνων της Βενετίας (1536 – 1576) Θησαυρίσματα, τόμος 11.

Comments are closed.